Nowe badania podważają teorię o początkach nierówności w Europie

7 sierpnia 2025, 10:52

Globalne nierówności, poziom dystrybucji dóbr i akumulacji kapitału, są częstym przedmiotem dyskusji. Wiele dziedzin nauki zajmuje się badaniem historii powstawania hierarchii i nierówności w ludzkich społecznościach. Szeroko obecnie akceptowana teoria mówi, że pojawienie się rolnictwa i związanego z tym osiadłego trybu życia było zapowiedzią nieuniknionych nierówności. A do ich powstania w szczególności przyczyniło się wynalezienie radła, które umożliwiało akumulację kapitału i przekazywanie go kolejnym pokoleniom.



Mężczyźni mają teraz mniej dzieci niż kobiety. Problem będzie się pogłębiał

30 kwietnia 2026, 07:34

Przez większą część historii demografowie, politycy i statystycy skupiali się niemal wyłącznie na płodności kobiet. Wskaźnik dzietności – czyli średnia liczba dzieci przypadająca na kobietę – od dekad służył jako główny miernik kondycji demograficznej społeczeństw. Mężczyźni nie byli uwzględniani. Nowe badanie opublikowane w PNAS przez naukowców z Instytutu Demograficznego im. Maxa Plancka, ONZ oraz Uniwersytetu w Oslo pokazuje, że to poważne przeoczenie, a jego konsekwencje właśnie stają się widoczne na całym świecie.


Utrata bioróżnorodności powoduje obniżenie ratingów kredytowych i wpycha kraje w spiralę zadłużenia

23 czerwca 2022, 10:23

Ekonomiści z Cambridge University, University of London i innych brytyjskich uczelni opracowali pierwszy raport pokazujący, w jaki sposób degradacja środowiska naturalnego wpływa na finanse publiczne, a przez to na ratingi kredytowe krajów. Z raportu wynika, że utrata bioróżnorodności już w tej chwili może w znaczący sposób obniżać ratingi, a Chiny i Indonezja mogą z powodu zniszczeń środowiskowych już w roku 2030 spaść o 2 miejsca w międzynarodowych ratingach.


Kolonie pszczoły miodnej mogą ginąć wskutek coraz cieplejszej jesieni

25 marca 2024, 17:41

Zmiany klimatu mogą spowodować załamywanie się kolonii pszczoły miodnej, ostrzegają naukowcy z Washington State University. Latanie skraca życie pszczół, a robotnice wylatują z ula gdy tylko jest odpowiednia pogoda. Tymczasem ocieplenie klimatu powoduje, że mamy coraz dłuższą jesień, z coraz większą liczbą ciepłych dni. To zaś zwiększa ryzyko załamania kolonii wiosną, wynika z badań prowadzonych na modelach klimatycznych i modelach populacji pszczół.


Niemal wyeliminowali tarcie

24 lipca 2015, 05:36

Dzięki symulacjom przeprowadzonym na superkomputerze Mira naukowcy zidentyfikowali i udoskonalili nowy mechanizm pozwalający na wyeliminowanie tarcia. Dzięki temu zaprojektowali nowy hybrydowy materiał, który – jako pierwszy w skali makro – niemal całkowicie eliminuje zjawisko tarcia.


„To wyjątkowy dzień, długo oczekiwany nie tylko przez nas, ale przez całą społeczność fizyków”

8 kwietnia 2021, 07:40

Nadeszły długo oczekiwane pierwsze wyniki badań w eksperymencie Muon g-2 prowadzonym przez Fermi National Accelerator Laboratory (Fermilab). Pokazują one, że miony zachowują się w sposób, który nie został przewidziany w Modelu Standardowym. Badania, przeprowadzone z bezprecedensową precyzją, potwierdzają sygnały, jakie inni naukowcy zauważali od dekad


Polscy naukowcy zbadali bezpieczeństwo reaktora jądrowego IV generacji

15 kwietnia 2022, 08:27

Naukowcy z Narodowego Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) dowiedli, że reaktory dwupłynowe (DFR) charakteryzują się ujemnym temperaturowym współczynnikiem reaktywności. To jeden z kluczowych elementów świadczących o pasywnym bezpieczeństwie reaktora.


Wczesna pierwsza miesiączka oznacza córki

2 maja 2011, 09:15

Jeśli kobieta zaczęła wcześnie miesiączkować, jest prawdopodobne, że będzie mieć głównie córki, a nie synów (Human Reproduction).


Pojawiam się i znikam, czyli odbicie w stylu kałamarnicy

10 września 2013, 08:53

Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Irvine opracowali materiał wzorowany na skórze kalmarowatych. Jest, a właściwie bywa niewidoczny dla kamer na podczerwień, dlatego zapewne znajdzie zastosowanie w kamuflażu.


Kryzys sprzed wieków

29 grudnia 2008, 12:22

Od kilku miesięcy najmodniejszym tematem w mediach jest kryzys gospodarczy. Filolodzy klasyczni nie od dzisiaj jednak wiedzą, że o podobnym zjawisku wspominał już Cyceron w 66 roku p.n.e.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk